Yürüyüş: Zeynel Bey Türbesi Yerinde Korunmalı!

Posted on Updated on

image_pdfimage_print

4 Haziran 2016 Cumartesi günü, Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi (HYG) bir süredir gündemde olan Zeynel Bey Türbesi’nin taşınma planlarını protesto etmek amaçlı Hasankeyf’te bir yürüyüş ve basın açıklaması gerçekleştirildi.

btm- 05-06-16- zeynel-bey-turbesi (1)

Çarşıdan türbeye kadar gerçekleştirilen yürüyüşte Zeynel Bey Türbesinin taşınması Hasankeyf’te kültürel mirasın yıkımının başlangıcı olduğu ve bunun kesinlikle engellenmesi gerektiği vurgulandı. Yine bu hafta içi resmi gazetede yayınlanan Hasankeyf’lilerin nakline ilişkin karar eleştirildi. Yürüyüşte yaptığımız basın açıklamasını aşağıda okuyabilirsiniz.

Dicle Haber Ajansı’nın yürüyüşle ilgili yaptığının habere burdan ulaşabilirsiniz: DIHA: http://diclenews.com/tr/news/content/view/519872

Ekte yapılan yürüyüşten fotograflar bulabilirsiniz. HYG’yi kaynak belirterek fotografları kullanabilirsiniz:

Resmi gazetede çıkan kararın linki: http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2016/06/20160601-2.pdf

btm- 05-06-16- zeynel-bey-turbesi (4)
HYG’nin 04.06.2016 günü Hasankeyf’te yaptığı Basın Açıklaması:

ZEYNEL BEY TÜRBESİ TAŞINAMAZ! YERİNDE KORUNMALI!

Ilısu baraj projesini yapan devlet 12 bin yıllık geçmişi olan
Hasankeyf’i kurtarıyorum yalanıyla,burada bulunan ve en önemli eser ve
sembollerden biri olan Zeynel Bey Türbesi’ni sözde kasım ayında taşımaya
başlayacakmış.
Zeynel Bey Türbesi 650 yıldır mevcut yerinde Hasankeyf dokusunun
ayrılmaz bir parçası olarak yerinde durmakta,Türkiye ve İran’da yaygın
olan Timur dönemi mimarisine uygun inşa edilen tek yapıdır. Batman
yolundan gelenler Hasankeyf’te ilk gördükleri eserlerden biri olan
Zeynel Bey Türbesi, kendi yerinde bir anlam ifade etmektedir. Zeynel Bey
Türbesinin taşınması durumunda yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya
kalacaktır.Türbenin taşınmasının yapıldığı malzeme itibari ile çok
riskli olduğunu ve taşınma esnasında tuzla buz olması durumunda çok
değerli olan bu kültürel varlık yok olacaktır.Böyle bir durumda bunu
hesabını kimin vereceğini ilgililere soruyoruz.

Ankaralı Er-Bu firması hükümetle birlikte raylı bir sistem ile türbeyi
kuzeye doğru yeni Hasankeyf’in bitişiğinde planlanan Arkeolojik
Kültür Park‘ına taşınacağını ilan etmiştir. Türbenin etrafını kapatarak,
kimseyi artık yaklaştırmamaktadır.Buna benzer önemli bir tarihi eserin
raylı sistem ile taşındığına dair dünyanın herhangi bir yerinde tüm
araştırmalara rağmen örnek bulunmamaktadır.Er-Bu şirketi Bosna-Hersek’te
Mostar köprüsünü restore etmiş olması Zeynel Bey Türbesini taşıma
iddiasına hiçbir katkısı yoktur. Birinde restore iken, diğerinde
hassas ve yıkılmayla karşı karşıya olan bir eserin taşınmasıdır. Burada
çok sinsice bir algı yönetimi söz konusudur.
2009 yılında üç Avrupalı hükümet Ilısu Baraj Projesi için daha önce
verdikleri kredi teminatını geri almalarının nedenlerinden biride Zeynel
Bey Türbesi gibi eserlerin taşınamamasının kanıtlanmasıdır. Bölgemizde çatışmaların yeniden artmasını fırsat bilen hükümet
türbeyi taşıma planını devreye koyması asla kabul edilebilir bir durum
değildir. Bölgemizdeki çatışmalara rağmen bizler Zeynel Bey Türbesini
sürekli gündemde tutmaya devam edeceğiz. Zeynel Bey Türbesinin taşınma ihalesi ile ilgili son bir yıl içinde iki
ihalesi iptal edilirken, üçüncü ihalenin DSİ tarafından hangi
koşullarda, nasıl olduğu ve önceki ihalelerde iptal gerekçesi olan
teknik konuların (Mimarlar Odası’ndan alınması gereken bir belge) nasıl
aşıldığı bilinmemektedir. Aslında ihalenin yapılıp yapılmadığıda şüpheli
olup konu ile ilgili sağlıklı bilgiye ulaşılamamaktadır.
Diyarbakır Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu’nun tam olarak
Hasankeyf ve Zeynel Bey Türbesi’nin su altında bırakılmasına, yerinden
edinmesi veya taşınmasına ilişkin kararı bulunmamaktadır.Bütün bunlara
rağmen yasal olmayan bir şekilde taşınma ile ilgili türbenin çevresine
iskele kurulup ve etrafı kapatılarak çalışma başlatılmıştır. Zeynel Bey Türbesi’nin yıkımı hazırlanırken birkaç yüz metre ilerde
tarihi Hasankeyf köprüsünün ayakları geçmiş yıllardan beri tahribata
uğramaktadır.DSİ köprü ayaklarını taşıyamayacağını anlayınca, köprü
ayaklarının etrafını taşlarla kaplamaktadır.Sözde su geçirmez bir harçla
köprü ayaklarını onlarca yıl koruyacaklar. Baraj ömrünü doldurunca ve
baraj gölündeki su boşaltılınca yeniden gün yüzüne çıkaracaklarmış.
Böylesi köprü ayaklarının kaplanıp su altında bırakılmasına benzer bir
tecrübe dünyada yine yoktur. Bu zihniyetten ancak böylesi uyduruk ve
kültür bağnazı öneriler ve uygulamalar beklenir. Maalesef böylesi kültür
ve tarih düşmanı bir siyasal sistemde yaşıyoruz. Dört gün önce resmi gazetede Hasankeyf’lilerin hak sahipliği ve nakline
ilişkin yeni bir genelge yayınlandı.Bu geçen yıl yayınlanan genelgenin
güncellenmiş versiyonudur. Geçen yılki genelgede halkın çoğunluğunun
hakları ihlal edileceği için buna karşı dava açtık. O günden beri idari
mahkemeden hiç cevap alamadık.Önce bu yılın başında TBMM tarafından
torba yasa içinde bir kanun çıkarıldı, sonra dört gün önce bu yeni
genelge yayınlandı. Elbette her zaman yaptıkları gibi yine kimseye
danışmadan birkaç hükümet yetkilisi ve bürokrata masa başında bu yasa ve
genelgeleri hazırlatarak halka dayatmışlardır.
Bizler Zeynel Bey Türbesinin taşınmasına ve Hasankeyf’lilerin mağdur
edilmesine karşı kararlı bir şekilde sonuna kadar mücadele edeceğimizi,
buna izin vermeyeceğimizi ve bununla ilgili bütün demokratik ve yasal
hakları kullanacağımızın bilinmesini isteriz.
HASANKEYF’İ YAŞATMA GİRİŞİMİ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>